Urodziny Floriana Ceynowy

4 maja przypadają 198. urodziny Floriana Stanisława Ceynowy – patrona rumskiej biblioteki publicznej. Z tej okazji 8 maja (piątek) w godz. 10.00-13.00 Stacja Kultura- Miejska Biblioteka Publiczna w Rumi przygotowała cykl lekcji bibliotecznych „Życie i twórczość Floriana Ceynowy”.  Poprowadzi je Roman Drzeżdżon, na co dzień związany z Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubko-Pomorskiej. Nabór na zajecia jest już zakończony.

Florian Ceynowa- urodził się 4 maja 1817 roku w Sławoszynie niedaleko Krokowej. Pochodził z rodziny dość zamożnych chłopów czynszowych. W 1818 roku ojca Floriana objęło uwłaszczenie. Wychował się w głęboko wierzącej katolickiej rodzinie - dwójka braci Józef i Marcin wstąpiło w stan kapłański. Zapewne od siódmego roku życia uczęszczał do pobliskiej szkoły elementarnej, gdzie pobierał naukę języka niemieckiego i polskiego. W domu oraz w kontaktach z innymi mieszkańcami wsi mówiło się po kaszubsku.

We wrześniu 1830 r. Florian Ceynowa rozpoczął naukę w Królewskim Gimnazjum Katolickim w Chojnicach. W murach szkoły spędził jedenaście lat, dwukrotnie powtarzając klasę. Miał zamiar podobnie jak bracia zostać księdzem.

Zdawszy maturę, długo wahał się nad wyborem kierunku studiów. W 1841 roku rozpoczął zgłębianie filozofii na Uniwersytecie Wrocławskim. Prawdopodobnie nacisk rodziców zmusił go do obrania studiów medycznych najpierw we Wrocławiu, a następnie w Królewcu.

W połowie XIX w. kontynent europejski ogarnęła Wiosna Ludów. Także na ziemiach zaboru pruskiego Polacy domagali się radykalnych zmian. Florian Ceynowa sprawował dowództwo w wyprawie na Starogard Gdański 21/22 lutego 1846 roku. Atak powstańców nie doszedł do skutku. Florian Ceynowa został ujęty przez władze pruskie i skazany na karę śmierci. Na niwie wydarzeń berlińskich 1848 roku amnestia objęła także przyszłego budziciela Kaszub. Florian Ceynowa kontynuował studia w Królewcu, potem w Berlinie, gdzie w 1850 roku otrzymał tytuł doktora medycyny.

W 1852 roku prawdopodobnie z powodów finansowych osiadł w Bukowcu, gdzie prowadził praktykę lekarską. Nie ustawał w angażowaniu się w sprawy kaszubskie i ogólnosłowiańskie. Utrzymywał ożywione kontakty z uczonymi z innych krajów, m.in.: z Aleksandrem Hilferdingiem, Izmaiłem Sriezniewskim. W 1867 roku uczestniczył w zjeździe słowiańskim w Moskwie.

Budziciel Kaszub zmarł 26 marca 1881 roku w Bukowcu, a został pochowany na cmentarzu w Przysiersku na Kociewiu.

Do ważniejszych prac Floriana Ceynowy należą: Rozmowa Pòlocha z Kaszëbą, Trze rosprave, Cztéry Rozprawy i jednę Szętopórkę, Xążeczka dlo Kaszebov, Zarés do Grammatikj kašebsko-slovjnskje mòve.

W Rumi jedna z ważnych arterii posiada za patrona Florianę Ceynową. Jego imieniem został także nazwany pobliski szpital powiatowy w Wejherowie.

W dniu 29 maja 1967 roku nadano rumskiej bibliotece publicznej imię floriata Ceynowy.

O Florianie Ceynowie w księgozbiorze MBP w Rumi:

  • Ceynowa F., Uwagi o Kaszubszczyźnie. Mały zbiór wyrazów kaszubskich, Wejherowo-Rumia-Pelplin 2001;

  • Cieślak T., Sylwetki mazurskie i kaszubskie, Warszawa 1967;

  • Karnowski J., Dr Florian Ceynowa, Gdańsk 2007;

  • Kuik-Kalinowska A., Kalinowski D., Od Smętka do Stolema. Wokół literatury Kaszub, Gdańsk-Słupsk 2009;

  • Neureiter F., Historia literatury kaszubskiej. Próba zarysu, przeł. M. Boduszyńska-Borowikowa, Gdańsk 1982;

  • Roppel L., Florian Ceynowa. Twórca regionalizmu kaszubskiego [Fragmenty przemówienia wygłoszonego w dniu 7 maja 1967 r. w Sławoszynie na uroczystej akademii zorganizowanej w 150-lecie urodzin Ceynowy], Gdańsk 1967;

  • Życie i dzieła Floriana Ceynowy (1817-1881), pod red. J. Borzyszkowskiego, Gdańsk 2012.

Organizatorzy

logo rumia wersja podstawowa pozioma z haslem mini rumiainstytucja bibliotekarumia bip bibliotekarumia

Działalność biblioteki wspierana jest ze środków:

mk orange-logo bn instytut bplus nprc

Komunikat. Wykorzystujemy pliki cookies, aby nasz serwis lepiej spełniał Państwa oczekiwania. Można zablokować zapisywanie cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. ×